DALIŞ SU ALTI SPORU

Dünyada en fazla talep gören ekstrem sporların başında dalış gelir. Farklı derinliklerde, deniz ve okyanusların güzelliklerini görmek isteyen amatör ve profesyonel sporcular sıklıkla bu spora yönelir. Çeşitli şekillerde yapılabilen dalış sporu için mutlaka güvenli ekipmanlara ihtiyaç vardır.

Dalış Sporu Nedir?

Dalış; bir tüp yardımıyla, çoğu zaman keşif amaçlı gerçekleştirilen su altı sporlarından biridir. Tüp, regülatör gibi ekipmanlarla çok daha derinlerde ve uzun süreli yapılabilen bu sporun kökeni ise herhangi bir ekipmanın kullanılmadığı serbest dalıştır.

Serbest Dalış

Farklı derinliklerde nefesin tutularak dalış sporununun gerçekleştirilmesi serbest dalış olarak adlandırılır. Su altı dalış sporlarının en popüleri serbest dalış, tüpsüz dalış olarak da bilinir. Fizyolojik olarak limitleri oldukça zorlayan serbest dalışta 150 metreye kadar varan rekor denemeleri vardır.

Tüplü Dalış (Scuba Dalış)

Aletli, tüplü ya da scuba dalış olarak adlandırılan bu dalış türünde sporcuların nefes alabilmesi için çeşitli ekipmanlar kullanılır. Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte çok daha derinlere gerçekleştirilebilen tüplü dalışta mutlaka teknik ve pratik eğitime ihtiyaç duyulur.

Dalış Nasıl Yapılır?

Serbest ve tüplü dalış teknikleri ve bu dalışlarda kullanılan ekipmanlar farklılık gösterir. Serbest dalışta öncelikle nefes teknikleri ve yön bulma konusunda eğitim almanız gerekir. Bu spor sığ sularda yapılsa da akıntı her zaman görülebilir. Bu nedenle akıntıya karşı koymanın teknikleri öğrenilmelidir. Paletli ve paletsiz olarak ayrılan serbest dalış bir ip yardımıyla yapılır. Ağırlıkla ve farklı derinliklerde yapılan serbest batış, limitsiz batış ve küp apnea gibi farklı türleri vardır.

Tüplü dalış ise sporcuların su altında nefes almasını sağlayan ekipmanlarla yapılır. Bu branşa adını veren scuba, aynı zamanda ekipmanların da adıdır. Scuba yapmak isteyenlerin mutlaka eğitim alması gerekir. Türkiye ve dünyanın çeşitli dalış noktalarında yeni başlayanlar için eğitim veren özel kurumlar bulunur. Birkaç metre ile havuzda başlayan eğitimler daha sonra 18 metreye kadar çıkarılır.

Hem serbest hem de tüplü dalışta eğitim alınmadığı takdirde ciddi tehlikeler görülebilir. Nefes teknikleri ve su altında yön bulma gibi konularda bilgili olunmadığı takdirde sporcular zor anlar yaşar. Ekiple yapılan dalışlarda su altı dalış işaretleri de yaşanacak olumsuzluklarda yardım almanızı kolaylaştıracaktır. Güvenli bir dalış için aynı zamanda mutlaka profesyonel dalış malzemeleri kullanmak gerekir.

Dalış için Gerekli Malzemeler

Tüplü ve serbest dalış malzemeleri özel kıyafetlerden ve profesyonel ekipmanlardan oluşur. Dalış sporunun güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesi için dayanıklı ve kaliteli malzemeler seçmeniz gerekir.

Kıyafetler

Dalış için özel olarak üretilen elbise, yelek, eldiven, gözlük, maske, bone, patik ve saat gibi kıyafet ve aksesuarların, dayanıklı ve kaliteli materyallerle üretilmesi gerekir. Neopren ve kauçuk dalış elbiseleri en sık tercih edilen modellerdir. Tulum ya da yarım tulum şeklinde dizayn edilen elbiselerin içine isteyenler mayo isteyenlerse 1 mm inceliğinde dalış t-shirtleri giyebilir. Bazı kıyafetler tam yüz dalış maskeleri ile birlikte, bazıları ise parça parça tasarlanır.

Kıyafetlerle ilgili en sık merak edilen noktalardan biri de beden ölçüleridir. Kadın ve erkekler için farklı ölçülerde dalış kıyafetleri tasarlanır. Boy ve kilonun yanı sıra bel, göğüs ve kalça ölçüleri de kıyafet seçiminde önemlidir.

Diğer Ekipmanlar

Özellikle tüplü dalış için gerekli malzemeler olan ekipmanların profesyonel bir kalitede olması gerekir.

Dalış Tüpü

Farklı hacimlere sahip çelik ya da alüminyum tüpler içinde yalnızca oksijen değil azot ve diğer gazlar da bulunur. Yüksek basınçlı ve filtrelenmiş havayla doldurulan tüpler, sporcuların su altında nefes alması için gerekli temel ekipmandır. Dalış tüpleri genel olarak 12, 15 ve 18 litrelik hacimlere sahiptir. 12 litrelik ortalama bir tüpün içinde 200 bar hava bulunur.

Dalış Ağırlığı

Serbest dalış ve zıpkınla dalış sırasında kullanılan ağırlıklar derinliğe göre seçilir. Dalış elbiselerinin kalınlığı, derinlik ve sporcuların kilosu, bu ağırlıkların ne kadar olması gerektiği noktasında göz önünde bulundurulan etmenlerdir.

Dalış Motoru

Dalış motorları genellikle tüplü dalışlarda kullanılan ve yüzmeyi kolaylaştıran ekipmanlardan biridir. Pervaneler sayesinde itiş gücüne sahip olan motorlar oldukça hafif yapıdadır.

Dalış Paleti

Tüplü ve serbest dalışta kullanılan paletler birbirinden farklıdır. Serbest dalışta uzun ve ince paletler, tüplü dalışta ise kısa paletler kullanılmalıdır.

Şnorkel

Su altında nefes almaya yardımcı olan şnorkeller genellikle dalış maskeleri ve gözlüklerle birlikte kullanılır. Şnorkel borusu genellikle 30 cm civarındadır. Scuba dalışlarda da kullanılan şnorkel çoğunlukla tüpsüz dalışlarda gözlem yapmak amacıyla kullanılır.

Regülatör

Scuba dalışlarda kullanılan regülatör tüp içinde bulunan havanın solunabilecek basınca inmesini sağlar. Basınçla birlikte derinliği de gösteren regülatörlere yedek hava kaynakları da bağlanabilir.

Dalış Ne Zaman Yapılır?

Dalış sporu yılın her mevsimi rahatlıkla yapılabilir. Yaz ve bahar ayları daha rahat olsa da ekipmanlarda yapılacak küçük değişiklikler sayesinde kış mevsiminde de tüplü ve serbest dalışlar gerçekleştirilir.

Türkiye’de Dalış Nerede Yapılır?

Dalış, Türkiye’de en yaygın yapılan ekstrem sporların başında gelir. Hem tüplü hem de serbest dalışa elverişli rotalar, zengin deniz canlıları ve antik batıkları ile oldukça popülerdir. Kıyı bölgelerinde yoğunlaşan dalış noktalarına direkt uçuşlarla ulaşım sağlayabilir, deniz altını keşfe çıkabilirsiniz.

Antalya

Dalış denince akla gelen şehirlerin başında Antalya gelir. Eşsiz su altı deneyimleri yaşarsınız.

Kaş 

Kaş dalış noktaları su altı tarihi ve zengin deniz canlıları ile en popüler rotalar arasında bulunur. Gemi ve uçak batıkları ile bilinen Flying Fish, Kaş’ta bulunan popüler noktalardan biridir. Bölgedeki akıntılı rotalar genellikle profesyonel dalgıçlar tarafından tercih edilir.

Kalkan

Akıntı ve sert rüzgârın hâkim olduğu Kalkan da profesyonellerin dalış yapabileceği bölgeler arasındadır. Mavi Mağara, Frank Duvarı, Fırnaz Koyu ve Dolphine Reef derinlikleri değişen, gözde dalış noktalarından bazılarıdır.

Kemer

Kemer, berrak denizi ve faunası ile Antalya’nın önemli dalış noktalarından biridir. Tüplü ve serbest dalışların yapıldığı deniz altında; resifler, mağaralar ve gemi batıkları bulunur.

Muğla

Sahil şeridinin farklı noktalarında konumlanan dalış alanları vardır.

Fethiye

Dalyan Koyu, Kızıl Ada Feneri, Üç Tüneller ve Amphora, Fethiye’deki önemli dalış noktalarından bazılarıdır. Maksimum 30 metre derinlikte tüplü ve serbest dalış yapmak mümkündür.

Bodrum

Mağaralar ve batıklarla dolu Orak Adası, Küçük Reef, Kurt Burnu ve Delikli Mağara zengin bir canlı popülasyonu görmeyi mümkün kılar. Bölgenin farklı noktalarında 36 metre derinliğe kadar dalış yapılabilir.

Marmaris

İnce Burun Feneri, Abdi Reis Koyu, Baca Mağarası ve Kadırga Koyu gibi dalış noktaları bulunan Marmaris’te, serbest ve tüplü dalışın yanı sıra su altı fotoğrafçılığı da yaygın olarak yapılır.

Akyaka

Gökova Körfezi’nde yer alan Akyaka’nın pek çok noktasında dalış eğitimi almanız mümkündür. Özellikle yeni başlayanlar için verilen tüplü ve serbest dalış eğitimlerinden faydalanabilirsiniz.

Aydın

Türkiye’nin koruma altına alınan çok sayıda dalış noktasına ev sahipliği yapar

Didim

Özellikle serbest dalışa açık çok sayıda rotanın bulunduğu Didim’de 25 metreye kadar tüplü dalış yapmak da mümkündür. Buradaki çoğu su altı bölgesi koruma altında olduğu için profesyoneller eşliğinde dalış yapılması gerekir.

Kuşadası

Akvaryum Resifi, Pamucak Resifi, Adakule Mağarası gibi dalış noktaları bulunan Kuşadası’nda 35 metreye kadar tüplü dalış yapılabilir. Bölge, resif yoğuluğu nedeniyle su altı canlıları yönünden oldukça zengindir.

Ayvalık, Balıkesir

Profesyonel dalgıçların 65 metreye kadar dalış yapabildiği Kerbela, Tokmaklar gibi noktalar antik batıkları ile popüler bölgeler arasındadır. Serbest dalışa da uygun olan noktalar ise İlyos, Melina Adası ve İncirli Adası’dır.

Gökçeada, Çanakkale

Yelkenkaya, Peynir Kayalıkları, Mavikoy, Pirinç Burnu gibi çok sayıda noktada tüplü ve serbest dalış yapmak mümkündür. Dalış noktalarının fazlalığı ve derinliğin müsait olması nedeniyle Gökçeada’da eğitimler de verilir.

İbrice Limanı, Edirne

Saroz Körfezi ve İstanbul arasında kalan İbrice Limanı, deniz altı canlılığı ile tüplü ve serbest dalış için en çok tercih edilen noktalardan biridir. İlk defa dalış yapacaklar burada bulunan çok sayıda eğitim merkezinden faydalanabilir ve deneme dalışları yapabilir.

Karaburun, İzmir

15-40 metre arası dalışların yapılabildiği Büyük Ada ve Küçük Ada’da çok sayıda doğal resif alanı bulunur. Aynı zamanda yapay resif çalışmaları da vardır. Nesli tükenmekte olan deniz canlılarından antik batıklara kadar deniz altında pek çok manzara ile karşılaşabilirsiniz.

Dünyada En İyi Dalış Rotaları

Dünyanın en güzel dalış noktaları tükenmekte olan deniz canlılarına ve benzeri bulunmayan resiflere ev sahipliği yapar. Yurt dışı dalış turlarını takip ederek bu eşsiz bölgelere gidebilirsiniz.

Kızıldeniz, Mısır

Akabe, Hurghada, Şarm el Şeyh, Ras Mohammed Milli Parkı gibi noktalar Nil ve Kızıldeniz kıyılarında bulunan dünyanın en popüler dalış noktaları arasındadır. Teknelerle yapılan Kızıldeniz dalış turu kapsamında yalnızca bir gün değil, bir hafta süren dalış etkinliklerine de katılabilirsiniz.

Kıbrıs

Tüplü ve serbest dalışların yapılabildiği Kıbrıs’ta 30 metreye kadar dalmak mümkündür. Lara Beach, Güzelyer, Amphoralar, Lahos Fred Taşları gibi noktalarda bu sporu gerçekleştirerek çeşitli deniz canlılarını görebilir, masmavi sularda Kıbrıs turu gerçekleştirebilirsiniz.

Medes Adaları, İspanya

İspanya’da bulunan ve neredeyse hiç el değmemiş olan Medes Adaları, resifleri ve su altı zenginliği ile profesyonel dalışların yapıldığı rotaların başında gelir.

Normandy, Fransa

Nomandiya Çıkarması’nın yapıldığı bölge tüplü dalışta dünyanın önde gelen noktalarından biridir. Yeni başlayanlar için çok uygun olmayan bölgede daha çok profesyonel dalgıçlar dalış gerçekleştirir. Tanklar ve batık gemilerin bulunduğu deniz altı belgesel meraklılarını da kendine çeker.

Portofino, İtalya

Portofino, özellikle batık gemilerin ve eşsiz deniz canlılarının görüldüğü bölgelerden biridir. Arkeolojik alanlara da sahip olan bölgede genellikle profesyonel dalgıçlar bu sporu gerçekleştirir.