Yeni yazı dizisi: Bölüm: 9

ESKİ TÜRK’LERİN GENEL SAĞLIK VE SAVAŞ SANATLARINDA ÇİGONG.

2. Eski Türklerde nefes ve alet ortak çalışması nasıl yapılıyordu?

Çin yıllıkları ve Kaşgarlı Mahmud’un Divan’ından ve Dede Korkut’tan 3 ana talim şeklinde bugünlere gelmiştir:

a) Yay ile Tın (nefes) Çalışması – Bu çalışma Çigong çalışmasına en yakını olarak tanımlanır.

Eski Türk yayı 60-80 kg çekiş gücündedir. Bunu çekmekse sadece kol gücüyle olmaz.

Kaşgarlı Mahmud der ki: ‘Türk, yayı çekerken nefesini tutar, bırakırken salar. Lakin, bu nefes öyle bir nefestir ki; tüm cihan içerdedir. Ve boşalıp gittiğinde de tüm cihan karşıya çullanmıştır.’

Bu kavram ve anlayış aslında tam bir Çigong prensibidir..

Okçu nefesini göbek altında toplar (tın), nişan alırken tını tutar (tınç), ok fırlarken ‘hıh’ diye kısa bir nefesle boşaltır. Buna bugün geleneksel okçulukta ‘nefes kilidi’ denir.

Yani alet eşittir: Yay ve nefes o da eşittir, ‘tın’ Dır. Burada amaç Çinliler gibi bedendeki Çi’yi alette dolaştırmak değil, titremeden, oyalanmadan ve duraksamadan vurmak’tır.

b) Gürz / Topuz ve Taş Kaldırma çalışmaları: Ağır alet talimleri.

Orhun’da ve Altay destanlarında ‘taş koparmak’ diye bir deyim vardır. Gençler savaş öncesi:

Bir elle ağır taşları (bugün 30-50 kg) baş üstüne kaldırma çalışmaları yapardı.

Ağır ağaç topuzları (gürz) çevirme yapardı.

Bunu yaparken burundan derin nefes alıp, kaldırırken ‘nefesi diş arasından tıslayarak verme’ eylemi gerçekleşirdi.
Bunlar tamamen güç ve dayanıklılık için yapılırdı. Bu çalışmalar o dönem Çin’deki yavaş sopa ya da kılıç çevirmeye benzemez, çok daha sert ve patlayıcıdırlar.

c) Kılıç ve kımız torbası ile denge çalışmaları yapılırdı.

Bunlar at üstünde kılıç talimi anlamında ve nefesle yapılırdı. Eski Türk kılıcı tek ağızlı ve hafif kavisli olurdu ve nefes kuvvetiyle savrulurdu.

At dörtnala giderken yapılan çalışmalar da :

‘Nefesi tut, kılıcı savur, nefes ver.’ Şeklinde yapılırdı.

Çin kaynağı Tang Shu diyor ki: ‘Türkler at üzerinde eğilip kalkarak, nefeslerini kesmeden saatlerce kılıç sallarlar. Bizim onlarla yüz yüze gelmeye pek niyetimiz olmaz.’
Türkler için özel bir alet yoktu, atın kendisi denge aletiydi. Ve Türkler at üstünde birer nefes sanatçısıydı!

Sonuç olarak:

Eski Türkler, ‘alet eşliğinde nefes çalışması’ fikrini biliyordu ve her gün yapıyordu. Ama bunu bir sağlık meditasyonu olarak değil, bir ‘Alp / Bahadır’ olma okulu olarak yapıyordu.

Devam edecek..

Kuzey Ege Tai chi ve Çigong sanatları platformu ‘ Kadim şifa sanatları ve Türkler!’  Adlı paylaşımlarından alınmıştır.