AHDE VEFA: ZAMANINDA DEĞER BİLMEK

Hayatta hiçbir insan tek başına yetişmez. Hepimizin gelişiminde emeği olan insanlar vardır. Ahde vefa ise bu emeği görmek, takdir etmek ve unutmamaktır.

Sensei Hamdi ÇEVİK

Şöyle bir düşünün… Size yıllarca emek vermiş bir hocanız var. Bilgisini paylaşmış, sizi geliştirmiş, hata yaptığınızda düzeltmiş, başarılı olduğunuzda sizin kadar sevinmiş. Ancak çoğu zaman insanlar bu emeği doğal bir süreç gibi görür ve üzerinde durmaz.

Oysa vefa, bir insanın değerini yanımızdayken bilmek, varlığını onurlandırmak, emeğini takdir etmektir. Bir teşekkür, bir ziyaret, bir davet ya da ismini saygıyla anmak, onu anlatmak bunun küçük örnekleridir. Asıl vefa ise, bize emek veren insanların katkılarını unutmamak, onların bilgi ve tecrübelerinden yararlanmaya devam etmek ve bıraktıkları değerleri yaşatmaktır.

Vefa yalnızca bir duygu değil, aynı zamanda bir duruştur. İnsanların emeklerini görmezden gelmemek, başarılarımızın arkasındaki katkıları hatırlamak ve bunu davranışlarımızla gösterebilmektir. Çünkü hiçbir başarı tamamen tek bir kişiye ait değildir; her başarının arkasında emeği geçen insanlar vardır.

Bu konunun çoğu zaman gözden kaçan bir yönü de vefa göstermenin insanın kendisine duyduğu saygıyla ilgili olmasıdır. Çünkü kendisini yetiştiren, destekleyen ve yol gösteren insanları yok sayan kişi aslında kendi geçmişini ve kendi hikâyesini de inkâr etmiş olur. Emek veren insanlara hak ettikleri değeri gösterebilmek, yalnızca onlara karşı değil, kendi karakterimize karşı da bir sorumluluktur.

Her öğrenci hocası için çok değerlidir. Hocaya verilebilecek bir vefa ve takdir, en anlamlı teşekkürlerden biridir.

Bu bakış açısı, yalnızca geçmişi hatırlamayı değil, bugün de değerlerimize sahip çıkmayı gerektirir. Bize emek veren insanlara duyduğumuz saygı ve minneti göstermek için özel bir zamanı beklememeliyiz. Çünkü vefanın en güzel hâli, tam zamanında gösterilenidir. Adil olan budur.

Günümüzde pek çok sporcu, antrenörlerine maalesef ahde vefa göstermemektedir. Oysa bu, en kolay yapılabilecek ve hiçbir maliyet gerektirmeyen bir davranıştır.

Yıllarca eğitim alıp başarıdan başarıya koşan, pek çok başarılı sporcu yetiştiren kişiler, ne yazık ki kendilerini yetiştiren hocalarına vefa göstermekte eksik kalabiliyor. Her şey akla gelirken, bu önemli değer çoğu zaman unutuluyor. Saygılı görünülse de, başarılı öğrenciler yetiştirilse de, hocaya duyulan minnet çoğu zaman ifade edilmiyor. Oysa gerçek saygı ve vefa, sözde değil, davranışta ortaya çıkar.

Kaç hocanın dojosunda hocasına ait bir fotoğraf, bir köşe ya da onu anlatan bir minnet yazısı vardır? Maalesef ya yoktur ya da çok azdır. Oysa her dojoda böyle bir köşe mutlaka olmalıdır. Aksi hâlde o mekân, bir dojo olmaktan çıkar; sıradan bir spor salonuna dönüşür.

Şimdi bu dojolara bir bakalım:

“Size yıllarca emek vermiş bir hocanız var. Bilgisini paylaşmış, sizi geliştirmiş, hata yaptığınızda düzeltmiş, başarılı olduğunuzda sizin kadar sevinmiş.”

* “Do” anlayışını göremezsiniz.
* Bilgiye, kültüre, ahlaka, erdeme, kıdeme ve üst kemerlilere saygı yoktur. Dojoya giriş ve çıkışlar, herhangi bir spor sahasına girip çıkmak gibidir.
* Geleneksel (traditional) izler neredeyse yoktur. Üç yıl karate çalışıp siyah kuşak takan birçok senpai, Karate-Do’nun ne olduğunu, stillerin anlamını ve önemini açıklayamaz. Hatta bazıları kendi stilinin anlamını bile öğrenmeden ilerler.

Ülkemizde hayatta olan hocaların değerini bilmeyen; onları turnuvalarda anmayan, davet etmeyen, hatta basit bir teşekkür bile etmeyen birçok kişi bulunmaktadır.

Rahmetli hocalarımızın anısını yaşatmak adına düzenlenen turnuvalar elbette çok kıymetlidir. Bununla birlikte, bilgi ve tecrübeleriyle hâlen aramızda olan hocalarımızı da çeşitli organizasyonlarla onurlandırmak büyük bir değer taşımaktadır. Çünkü yaşarken gösterilen vefa ve takdir, bir hocaya verilebilecek en anlamlı teşekkürlerden biridir.

Bugün bilgi ve tecrübelerinden faydalanabileceğimiz, karateye yıllarını vermiş pek çok hocamız bulunmaktadır. Bu birikimi daha görünür kılmak, onları davet etmek, fikirlerine başvurmak ve emeklerini takdir etmek, karate camiasına önemli katkılar sağlayacaktır.

Benim önerim şudur: Değerlerimizi yaşarken bilelim, yaşarken değerlendirelim. Yaşayan değerlere sahip çıkmak, onları yalnızca anmaktan çok daha anlamlıdır. Tecrübeleriyle bizlere yol gösteren insanları hayattayken onurlandırmak, vefanın en güzel örneklerinden biridir. Böylece hem onları hak ettikleri şekilde takdir etmiş olur hem de onlardan aldığımız bilgi ve değerleri gelecek nesillere aktarabiliriz.

Aslında Japon karatesinde kararlar, en yaşlı, en kıdemli ve en tecrübeli hocalardan oluşan danışmanlar tarafından değerlendirilir. Bu, bizim kültürümüzdeki “aksakallılar” geleneğine benzer. Onlar bu geleneği yaşatırken, bizim bunu ihmal etmemiz düşündürücüdür. Bu durum ya kendi kültürümüzü kaybettiğimizi ya da yanlış bir yöne doğru ilerlediğimizi gösterir.

Değerlerini değerlendirmeyen toplumlar, zamanla değersizleşir. Atalarımızın dediği gibi: “Ne ekersen, onu biçersin.”

Bu konuda hepimizi yeniden düşünmeye davet ediyorum.

Sağlıcakla, ahde vefa ile kalın.

Sensei Hamdi ÇEVİK
SİYAHKUŞAK Yazarı ve Yayın Kurulu Üyesi

Etiketler:
Şöyle bir düşünün… Size yıllarca emek vermiş bir hocanız var. Bilgisini paylaşmış, sizi geliştirmiş, hata yaptığınızda düzeltmiş, başarılı olduğunuzda sizin kadar sevinmiş. Ancak çoğu zaman insanlar bu emeği doğal bir süreç gibi görür ve üzerinde durmaz. Oysa vefa, bir insanın değerini yanımızdayken bilmek, varlığını onurlandırmak, emeğini takdir etmektir. Bir teşekkür, bir ziyaret, bir davet ya da ismini saygıyla anmak